Vertrouwd door toonaangevende Nederlandse bedrijven
Een bouwproject brengt partijen, werkzaamheden en risico’s samen. Dan is snel duidelijkheid nodig: is een veiligheids- en gezondheidsplan verplicht, wie stelt het op en hoe houdt u het actueel? Hieronder leest u welke regels gelden en hoe u ze praktisch toepast.
In het kort
- Een V&G-plan is verplicht bij bijzondere gevaren, bij een bouwproject van meer dan 500 mensdagen of bij een project dat langer dan 30 werkdagen duurt en waar op enig moment meer dan 20 werknemers tegelijk werken.
- De opdrachtgever stelt het V&G-plan voor de ontwerpfase op. In de uitvoeringsfase voert één van de uitvoerende partijen het plan uit en stelt deze een coördinator aan.
- Een V&G-plan is projectspecifiek. Het sluit aan op de risico’s, planning en samenwerking op de bouwplaats.
- EFAS ondersteunt bij het opstellen, onderhouden en praktisch uitvoeren van project V&G-documenten.
Wat is een V&G-plan?
Een V&G-plan, voluit veiligheids- en gezondheidsplan, beschrijft hoe partijen op een bouwplaats samenwerken om arbeidsrisico’s te beheersen. U ziet ook de term bouwveiligheidsplan. Het plan legt onder meer risico’s, maatregelen, verantwoordelijkheden, overlegmomenten en afspraken tussen hoofd- en onderaannemers vast.
Een goed plan is geen statisch document. De situatie op een bouwplaats verandert voortdurend. Nieuwe partijen starten, werkzaamheden overlappen en risico’s verschuiven. Daarom moet het V&G-plan tijdens het project worden bijgewerkt en gebruikt in de dagelijkse coördinatie.
Meer achtergrond vindt u op onze pagina V&G-plan: alles wat u moet weten.
Wanneer is een V&G-plan verplicht?
Volgens het Arbeidsomstandighedenbesluit is een V&G-plan verplicht als een bouwproject aan één of meer van deze voorwaarden voldoet:
- De werkzaamheden brengen bijzondere gevaren voor werknemers mee.
- Het project duurt naar verwachting langer dan 30 werkdagen én op enig moment werken meer dan 20 werknemers tegelijk op de bouwplaats.
- Met het project zijn naar verwachting meer dan 500 mensdagen gemoeid.
Bijzondere gevaren zijn bijvoorbeeld werkzaamheden met val- of bedelvingsgevaar, blootstelling aan gevaarlijke stoffen, werk nabij hoogspanning, werk met springstoffen, duikwerk of de montage van zware prefab-elementen. De actuele lijst staat in bijlage II bij het Arbeidsomstandighedenbesluit.
Een V&G-plan kan ook verstandig zijn wanneer uw project net onder deze drempels blijft. Zodra meerdere werkgevers en zelfstandigen tegelijk of na elkaar werken, helpt een projectspecifiek plan om risico’s en verantwoordelijkheden beheersbaar te houden.
Beslisboom: geldt het voor uw project?
Beantwoord deze drie vragen:
- Komen bijzondere gevaren voor? Dan is een V&G-plan verplicht.
- Duurt het project langer dan 30 werkdagen en werken er op enig moment meer dan 20 werknemers tegelijk? Dan is een V&G-plan verplicht.
- Komt de totale inzet boven 500 mensdagen uit? Dan is een V&G-plan verplicht.
Beantwoordt u alle vragen met nee? Dan volgt de verplichting niet uit deze drie criteria. Andere verplichtingen voor veilig en gezond werken blijven wel gelden. Laat bij twijfel uw project, planning en risico’s beoordelen.
Ontwerpfase, uitvoeringsfase en deelplan
Het V&G-plan ontwikkelt mee met het project. Daarbij worden vaak drie vormen onderscheiden:
- V&G-plan ontwerpfase (V&G-O): de opdrachtgever brengt risico’s uit ontwerp, planning en uitvoeringsmethode vroeg in beeld. Maatregelen die al in het ontwerp kunnen worden geregeld, krijgen hier een plaats.
- V&G-plan uitvoeringsfase (V&G-U): één van de uitvoerende partijen, bijvoorbeeld de hoofdaannemer, werkt het plan voor de uitvoering verder uit en houdt het actueel.
- V&G-deelplan: een aannemer beschrijft de risico’s en maatregelen voor het eigen werkpakket. De afspraken moeten aansluiten op het overkoepelende V&G-plan.
Een losse verzameling deelplannen is niet voldoende. Risico’s ontstaan juist op de raakvlakken tussen werkzaamheden. Denk aan hijswerk boven een andere ploeg, intern transport naast montagewerk of meerdere partijen die dezelfde werkzone gebruiken. De coördinatie van die raakvlakken hoort in het centrale plan.
Wie is verantwoordelijk?
De opdrachtgever heeft al in de ontwerpfase een belangrijke rol. Die partij zorgt dat veiligheids- en gezondheidsrisico’s worden meegenomen en stelt zo nodig een coördinator voor de ontwerpfase aan.
In de uitvoeringsfase wordt het V&G-plan uitgevoerd door één van de uitvoerende partijen. Die partij stelt een coördinator uitvoeringsfase aan. Deze coördinator stemt werkzaamheden af, bewaakt de toepassing van het plan en zorgt dat afspraken worden aangepast wanneer de uitvoering verandert.
Iedere werkgever blijft daarnaast verantwoordelijk voor de veiligheid en gezondheid van de eigen medewerkers. Een V&G-plan verschuift die verantwoordelijkheid niet. Het zorgt dat partijen hun maatregelen op elkaar afstemmen.
Lees ook ons artikel over de projectmanager als coördinator uitvoeringsfase.
Meldingsplicht bij de Arbeidsinspectie
Voor bepaalde bouwprojecten moet de opdrachtgever vóór de start een melding doen bij de Nederlandse Arbeidsinspectie. Die meldingsplicht geldt bij projecten die langer dan 30 werkdagen duren en waar meer dan 20 werknemers tegelijk werken, of bij projecten van meer dan 500 mensdagen.
De melding en het V&G-plan zijn verschillende verplichtingen. Een project met bijzondere gevaren kan bijvoorbeeld een V&G-plan vereisen zonder dat de omvangsdrempels voor de melding worden bereikt. Controleer beide verplichtingen afzonderlijk.
V&G-plan en RI&E: hoe hangen ze samen?
Een RI&E kijkt naar de arbeidsrisico’s binnen een organisatie. Een V&G-plan richt zich op een specifiek bouwproject en vooral op de samenwerking en risico’s tussen partijen op de tijdelijke bouwplaats.
De documenten vullen elkaar aan. De RI&E van een aannemer vormt input voor het eigen werk. Het V&G-plan brengt vervolgens de projectspecifieke risico’s en onderlinge beïnvloeding samen. Zo voorkomt u dat risico’s tussen organisaties buiten beeld blijven.
Wilt u eerst terug naar de basis? Lees dan wat een RI&E is.
Wat als u geen V&G-plan heeft?
Ontbreekt een verplicht V&G-plan, dan voldoet het project niet aan het Arbeidsomstandighedenbesluit. De Nederlandse Arbeidsinspectie kan handhaven. Afhankelijk van de situatie kan dat leiden tot een boete of het stilleggen van werkzaamheden. Bij een incident maakt een ontbrekend of niet gebruikt plan het bovendien lastiger om aan te tonen dat risico’s zorgvuldig zijn beheerst.
De grootste schade ontstaat vaak al vóór handhaving: onduidelijke verantwoordelijkheden, botsende werkzaamheden en maatregelen die niet op elkaar aansluiten. Een praktisch V&G-plan helpt juist om die problemen vooraf te voorkomen.
Wat kost een V&G-plan?
De kosten zijn maatwerk. De projectomvang, uitvoeringsfase, hoeveelheid betrokken partijen, bijzondere gevaren en beschikbare documentatie bepalen hoeveel werk nodig is. Een compact project vraagt een andere aanpak dan een meerjarig bouw- of infraproject.
Een goede offerte benoemt daarom de scope: welke fase, welke documenten, hoeveel afstemming en welke ondersteuning tijdens de uitvoering. Zo weet u vooraf wat u krijgt en voorkomt u een plan dat alleen op papier bruikbaar is.
Zo helpt EFAS met uw V&G-plan
Wij ondersteunen bij het opstellen en onderhouden van project V&G-documenten. We brengen risico’s in kaart, vertalen deze naar praktisch haalbare maatregelen en helpen bij de afstemming met betrokken partijen. Tijdens de uitvoering kunnen we tussentijdse controles uitvoeren en adviseren over de naleving van het plan.
Daarom kiest u voor EFAS:
- meer dan 15 jaar praktijkervaring met veiligheid en gezondheid;
- een plan dat aansluit op uw project en werkvloer;
- heldere afspraken en toepasbare maatregelen;
- ondersteuning van inventarisatie tot implementatie.
Dit zeggen onze klanten
Ontdek waarom bedrijven kiezen voor EFAS als hun veiligheidspartner
"EFAS heeft mij zeer snel & deskundig geholpen bij het maken van een RI&E en daarbij een veiligheids onderzoek afgerond. Mannen nogmaals bedankt!"
"EFAS versterkte Kamplacon met een pragmatische, mensgerichte aanpak die veiligheid niet vertraagt, maar versnelt. Als verlengstuk van het team brachten ze structuur, rust en een voelbare veiligheidscultuur."
"Wij zijn door EFAS uitstekend ondersteund bij het opstellen en laten toetsen van de RI&E. De voortvarende wijze waarop dit is opgepakt, in combinatie met een keurige prijs maakt dat we EFAS van harte aanbevelen!"
Veelgestelde vragen
Wanneer is een veiligheids- en gezondheidsplan verplicht?
Een V&G-plan is verplicht bij bijzondere gevaren, bij meer dan 500 mensdagen of bij een bouwproject dat langer dan 30 werkdagen duurt en waar op enig moment meer dan 20 werknemers tegelijk werken.
Is een bouwveiligheidsplan verplicht?
De term bouwveiligheidsplan wordt voor verschillende documenten gebruikt. Voor arbeidsveiligheid op de bouwplaats is het V&G-plan verplicht wanneer het project aan de wettelijke criteria voldoet. Controleer daarnaast of vanuit andere regelgeving of de opdrachtgever aanvullende documenten nodig zijn.
Wie stelt het V&G-plan op?
De opdrachtgever stelt het plan voor de ontwerpfase op. In de uitvoeringsfase werkt één van de uitvoerende partijen het plan verder uit en houdt deze het actueel.
Is een arbobeleidsplan hetzelfde als een V&G-plan?
Nee. Arbobeleid geldt voor de organisatie als geheel. Een V&G-plan is projectspecifiek en richt zich op risico’s en samenwerking tijdens een bouwproject.
