Wat doet een veiligheidskundige?

In het kort

Een veiligheidskundige zorgt voor veiligheid binnen uw organisatie door risico’s te signaleren, beleid te ontwikkelen en medewerkers bewust te maken. Deze professional helpt u om te voldoen aan de wet- en regelgeving én om ongelukken te voorkomen. Het werkveld is breed en varieert van dagelijkse ondersteuning tot strategische beleidsvorming. Of u nu werkt in de bouw, industrie of dienstverlening, een veiligheidskundige biedt maatwerk voor uw situatie.

Wat is een veiligheidskundige?

Een veiligheidskundige is een deskundige op het gebied van arbeidsveiligheid. In tegenstelling tot een veiligheidsmedewerker, die vaak uitvoerend werk doet op de werkvloer, richt een veiligheidskundige zich op beleid, risicobeheer en strategisch veiligheidsmanagement. Denk aan het opstellen van een RI&E, het adviseren van management en het trainen van personeel.

De veiligheidskundige brengt structuur aan in uw veiligheidsbeleid, zorgt dat uw organisatie voldoet aan de Arbowet en helpt u risico’s op tijd te signaleren én te beperken. Deze rol is cruciaal in een tijd waarin veiligheid steeds vaker een voorwaarde is bij aanbestedingen, audits en samenwerkingen.

Belangrijkste inzichten

• Verantwoordelijk voor beleid, analyse en borging van veiligheid
• Ondersteunt intern of extern, tijdelijk of structureel
• Combineert praktijkkennis met wet- en regelgeving
• Maakt veiligheid onderdeel van uw organisatiecultuur

Kerntaken van een veiligheidskundige

De taken van een veiligheidskundige zijn divers en gericht op het waarborgen van veiligheid binnen organisaties. Veelvoorkomende kerntaken zijn:

• Risico-inventarisatie & evaluatie (RI&E): In kaart brengen van arbeidsrisico’s en opstellen van een plan van aanpak.
• Advies en beleidsontwikkeling: Ondersteunen bij het opstellen of verbeteren van het veiligheidsbeleid en integreren in de bedrijfsvoering.
• Inspecties, audits en toezicht: Controleren van de naleving van veiligheidsmaatregelen en identificeren van verbeterpunten.
• Onderzoek naar incidenten en bijna-ongevallen: Analyseren van oorzaken en doen van aanbevelingen ter voorkoming van herhaling.
• Voorlichting, training en bewustwording: Informeren en trainen van medewerkers over risico’s en veilig gedrag.
• Opstellen en actualiseren van veiligheidsdocumentatie: Denk aan noodplannen, procedures en instructies.
• Samenwerken met kerndeskundigen: Afstemming met onder meer de preventiemedewerker, bedrijfsarts en arbeidshygiënist.
• Toezien op compliance: Bewaken van naleving van wet- en regelgeving zoals de Arbowet en relevante normeringen.
• Continu verbeteren: Signaleren van trends, inzetten van innovaties en optimaliseren van veiligheidsprocessen.

Niveaus en rollen: BVK, MVK, HVK

Binnen de veiligheidskunde zijn er verschillende opleidingsniveaus en rollen:

• Basisveiligheidskundige (BVK): Heeft basale kennis van veiligheidsrisico’s en helpt bij de dagelijkse veiligheidstaken, zoals het signaleren van gevaren en het naleven van instructies.
• Middelbaar Veiligheidskundige (MVK): Kan zelfstandig RI&E’s opstellen, toolboxen verzorgen, inspecties uitvoeren en is het aanspreekpunt voor veiligheid op operationeel niveau.
• Hoger Veiligheidskundige (HVK): Richt zich op strategisch beleid, toetsing van RI&E’s, veiligheidsmanagementsystemen en overleg met directie of externe stakeholders.

Afhankelijk van uw organisatiegrootte, branche en risico’s helpen wij u bij EFAS om de juiste veiligheidskundige te selecteren.

Vaardigheden & competenties

Een goede veiligheidskundige beschikt over:

• Technische kennis: Van werkmiddelen, gevaarlijke stoffen en arbeidsprocessen.
• Inzicht in wet- en regelgeving: Arbowet, normeringen en certificeringseisen.
• Analytisch vermogen: Signaleert patronen, herkent risico’s en stelt prioriteiten.
• Communicatieve vaardigheden: Kan overtuigen, uitleggen en draagvlak creëren.
• Integriteit & onafhankelijkheid: Komt met eerlijk advies, ook als dat niet altijd prettig is.
• Projectmatig werken: Plant, monitort en evalueert veiligheidstrajecten.

Wat maakt iemand een goede veiligheidskundige?

Ervaring in de praktijk maakt het verschil. Een goede veiligheidskundige heeft gewerkt in dynamische werkomgevingen, begrijpt de taal van de werkvloer en weet hoe hij/zij veiligheid bespreekbaar maakt. Theorie is belangrijk, maar pas in de praktijk wordt veiligheid echt effectief.

Samenwerking met veiligheids-/preventiemedewerker

De veiligheidskundige werkt vaak samen met de preventiemedewerker. De preventiemedewerker is intern aanwezig, signaleert risico’s en voert praktische maatregelen uit. De veiligheidskundige biedt verdieping, beleidsadvies en toetsing. Samen zorgen zij ervoor dat veiligheid niet alleen wordt nageleefd, maar ook geborgd is in beleid, gedrag en cultuur.

Heeft u (nog) geen preventiemedewerker of is deze overbelast? Dan kunnen wij u ook hierbij adviseren en ondersteunen.

Werkzaamheidsgebieden

Onze veiligheidskundigen zijn actief in diverse sectoren:

• Industrie: denk aan machineveiligheid, explosierisico’s en procesveiligheid.
• Bouw: ondersteuning bij V&G-plannen, toezicht op bouwplaatsen.
• Chemie: omgaan met gevaarlijke stoffen, BRZO-omgevingen.
• Utiliteit: veiligheid bij beheer en onderhoud van gebouwen.
• Dienstverlening: kantoorveiligheid, ergonomie, psychosociale arbeidsbelasting.

We ondersteunen zowel interne rollen (bijvoorbeeld vaste aanstelling) als externe consultancy (projectbasis, interim). De ontwikkelingen in dit vakgebied gaan snel, met meer aandacht voor digitalisering, gedrag, en data-analyse. De vraag naar deskundige veiligheidskundigen groeit en dat merken wij dagelijks bij EFAS.

Uitdagingen & valkuilen

Het werk van een veiligheidskundige brengt ook uitdagingen met zich mee:

• Tegengestelde belangen: Veiligheidsmaatregelen kunnen botsen met productiedoelen of deadlines. Een goede veiligheidskundige zoekt naar werkbare oplossingen.
• Weerstand op de werkvloer: Medewerkers kunnen maatregelen als lastig ervaren. Draagvlak creëren is essentieel.
• Budget- en capaciteitsdruk: Niet alles kan tegelijk. Prioriteren en faseren helpt.
• Wisselende wetgeving: De regelgeving verandert continu. Up-to-date blijven voorkomt boetes en stillegging.

Wat als u twijfelt over uw veiligheidskundige?

Twijfelt u of uw huidige veiligheidskundige voldoende kennis, impact of betrokkenheid heeft? Dan is het goed om te sparren met een externe partij. Bij EFAS denken we graag met u mee. Soms is het tijd voor aanvullende ondersteuning, een frisse blik of tijdelijke overname bij ziekte of verlof. Wij zorgen voor een passende oplossing.

Ondersteuning van EFAS bij RI&E

De RI&E vormt de basis van uw veiligheidsbeleid. Wij:

• Voeren de RI&E volledig voor u uit
• Stellen samen met u een plan van aanpak op
• Helpen met het opvolgen van acties
• Zorgen voor toetsing als dat wettelijk vereist is

Zo voldoet u niet alleen aan de wet, maar verhoogt u ook daadwerkelijk de veiligheid op de werkvloer.